به گزارش سلامت نیوز به نقل از جام جم، پژوهشگران آمریکایی اخیرا به کشفی مهم در حوزه سلامت مغز دست یافته‌اند؛ یک بیماری عروقی مغزی که اغلب بدون علامت است، می‌تواند خطر ابتلا به زوال عقل را تا چهار برابر افزایش دهد. این یافته هشدار مهمی برای پزشکان و خانواده‌هاست و ضرورت غربالگری زودهنگام و مراقبت‌های پیشگیرانه را برجسته می‌کند.

بیماری مورد بحث که در پزشکی (CAA) یا آمیلوئید عروقی مغز نامیده می‌شود، ناشی از تجمع پروتئینی به نام آمیلوئید در دیواره رگ‌های خونی مغز است. این تجمع تدریجی می‌تواند باعث ضعف دیواره رگ‌ها، نشت خون، آسیب بافت عصبی و اختلال در عملکرد شناختی شود.

از رگ‌های خونی مغز تا خطر زوال عقل 

آمیلوئید عروقی مغز به نوعی یک بیماری خاموش مغزی است. زیرا بسیاری از بیماران تا زمانی که آسیب جدی رخ ندهد، علائمی از بیماری نشان نمی‌دهند. پژوهش جدید با بررسی پرونده‌های پزشکی بیش از ۱.۹میلیون بزرگسال ۶۵ سال به بالا نشان داد افرادی که به آمیلوئید عروقی مغز مبتلا هستند، حتی بدون سابقه سکته مغزی، چهار برابر بیشتر از دیگران درپنج سال آینده به زوال عقل مبتلا می‌شوند.درواقع، خود آمیلوئید عروقی مغزبه‌تنهایی به‌عنوان یک عامل مستقل خطرزای زوال عقل عمل می‌کند. پژوهشگران همچنین دریافتند افرادی که علاوه بر آمیلوئید عروقی مغز سابقه سکته مغزی هم داشته‌اند، حدود ۴.۵برابر بیشتر از سایر افراد در معرض زوال عقل هستند. این آمارنشان می‌دهد آمیلوئید عروقی مغز حتی بدون عوارض بالینی آشکار، توانایی‌های شناختی را به‌شدت تهدید می‌کند.

 
چرا آمیلوئید عروقی مغز خطرناک است؟

در این بیماری، پروتئین آمیلوئید در دیواره رگ‌های خونی مغز رسوب می‌کند. این رسوب باعث می‌شود رگ‌ها ضعیف و شکننده شوند و خطر نشت خون و آسیب‌های عصبی افزایش یابد. حتی نشت خون‌های کوچک و میکروسکوپی نیز می‌تواند به مرور باعث التهاب و آسیب تدریجی مغز شود و زمینه را برای افت شناختی فراهم کند.
پژوهشگران می‌گویند که با افزایش سن، احتمال تجمع آمیلوئید در مغز و بروز آمیلوئید عروقی مغز بیشتر می‌شود اما نقش این بیماری در تحلیل توانایی‌های ذهنی اغلب نادیده گرفته می‌شود. در نتیجه بسیاری از سالمندان به‌طور ناگهانی و بدون هشدار، دچار زوال شناختی می‌شوند که تشخیص علت آن مشکل است.

آمیلوئید عروقی مغز در مقایسه با بیماری‌های دیگر

بیشترتمرکزپزشکان ورسانه‌ها روی بیماری‌های شناخته‌شده‌ای مانندآلزایمراست‌امانتایج این پژوهش نشان‌می‌دهد بیماری‌های عروقی مغز مانند آمیلوئید عروقی مغز نیز می‌تواند به‌طور مستقیم باعث زوال عقل شود. این کشف، اهمیت نگاه جامع به عوامل خطرشناختی را برجسته می‌کند. تمرکزصرف بر آلزایمر یا سایر بیماری‌های مغزی شناخته‌شده کافی نیست. بررسی سلامت رگ‌های مغزی، غربالگری زودهنگام و شناسایی بیماران درمعرض خطر،باید جزو اولویت‌های پزشکی باشد.

تشخیص؛ چالشی اما حیاتی

یکی از ویژگی‌های نگران‌کننده آمیلوئید عروقی مغز این است که اغلب بدون علامت بالینی آشکار پیشرفت می‌کند. بیماران ممکن است هیچ نشانه قابل‌تشخیصی نداشته باشند تا زمانی که یک نشت خون کوچک یا سکته میکروسکوپی رخ دهد.
برای تشخیص، پزشکان معمولا از تصویربرداری مغزی با روش‌های پیشرفته مانند MRI استفاده می‌کنند که می‌تواند نقاط نشت خون و رسوب آمیلوئید را نشان دهد. تشخیص زودهنگام می‌تواند پنجره مهمی برای پیشگیری از پیشرفت زوال عقل فراهم کند و به پزشکان اجازه دهد اقدامات پیشگیرانه و مراقبتی را آغاز کنند.

مدیریت و پیشگیری

با تشخیص آمیلوئید عروقی مغز، بیماران می‌توانند از روش‌های پیشگیرانه و حمایتی برای کاهش سرعت زوال شناختی بهره ببرند. یکی از آنها مدیریت سبک زندگی است که در آن باید به کنترل فشار خون، رژیم غذایی سالم، ورزش منظم و اجتناب از عوامل خطرزای عروقی پرداخت. روش دیگر پیگیری پزشکی منظم است که باید در آن به بررسی دوره‌ای سلامت مغز و انجام تصویربرداری‌های لازم پرداخت و بالاخره روش دارودرمانی حمایتی است که در آن باید به استفاده از داروهایی که فرآیندهای التهابی مغز را کاهش می‌دهند و سلامت رگ‌های مغزی را حفظ می‌کنند، نگاه ویژه‌ای داشت. 
محققان تاکید دارند هرچه تشخیص زودهنگام‌تر باشد، امکان مداخله موفقیت‌آمیز بیشتر است و احتمال افت شدید شناختی کاهش می‌یابد. 

پیام برای خانواده‌ها و سالمندان

نتایج این مطالعه اهمیت آگاهی عمومی و غربالگری به‌موقع را بیش‌ازپیش نشان می‌دهد. بسیاری از سالمندان ممکن است بدون داشتن سابقه سکته مغزی، علائم خفیف یا حتی بدون علامت، دچار آمیلوئید عروقی مغز باشند. آگاهی و آموزش خانواده‌ها و پزشکان می‌تواند از بروز زوال عقل ناگهانی جلوگیری کند.آمیلوئید عروقی مغز نمونه‌ای از بیماری‌های خاموش است که اثرات پنهان آن می‌تواند سال‌ها مغز را تخریب کند.پژوهشگران معتقدند توجه به سلامت عروق مغزی، علاوه بر تمرکز بر آلزایمر، برای حفظ توانایی‌های شناختی سالمندان ضروری است.

تهدید پنهان مغز

آمیلوئید عروقی مغز یا آمیلوئید عروقی مغز، بیماری‌ای خاموش و اغلب نادیده‌گرفته‌شده است که توانایی‌های ذهنی سالمندان را به‌شدت تهدید می‌کند. پژوهش اخیر نشان می‌دهد این بیماری می‌تواند چهار برابر خطر زوال عقل را افزایش دهد و حتی بدون سابقه سکته مغزی،نقش مستقیمی درافت شناختی داشته باشد.تشخیص زودهنگام، غربالگری و مراقبت‌های پیشگیرانه، کلید کاهش خطر این بیماری است. خانواده‌ها، سالمندان و پزشکان باید هوشیارانه علائم و عوامل خطر را دنبال کنند و اقدامات لازم برای محافظت از سلامت مغز را انجام دهند. آمیلوئید عروقی مغز نمونه‌ای بارز از تهدیدات پنهان مغزی است؛ بیماری‌ای که در سایه سکوت و بدون علامت، می‌تواند توانایی‌های ذهنی یک فرد را تحلیل برده و زندگی او و خانواده‌اش را تحت تأثیر قرار دهد.